SIEĆ REGIONALNYCH OŚRODKÓW DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ





31.05.2021 Wykład online: Ostatnia armia Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Polsko-litewska współpraca wojskowa na Syberii i Dalekim Wschodzie w latach 1918-1920 RODM Toruń

W czasie rosyjskiej wojny domowej doszło we Wschodniej Rosji i na Syberii do współpracy wojskowej między Polakami i Litwinami. Początki współpracy sięgały jeszcze czasów po rewolucji lutowej 1917 r., gdy nastąpiła współpraca między działającymi na tych terenach polskimi i litewskimi organizacjami politycznymi. Po rozpoczęciu działań zbrojnych przez Korpus Czechosłowacki, współpraca ta jeszcze bardziej została zintensyfikowana.

Polacy rozpoczęli tworzenie własnych wojsk pod protekcją czechosłowacką. Próbę tworzenia własnych jednostek wojskowych podjęli również Litwini, jednak ze względu na ograniczone możliwości organizacyjne i finansowe oraz opór ze strony tworzących się na Syberii rządów "białych" Rosjan, próby te zakończyły się niepowodzeniem. Wówczas pomoc w tworzeniu formacji litewskich zaproponowała strona polska. Dzięki temu możliwe było utworzenie w składzie wojsk polskich jesienią 1918 r. kompanii litewskiej, która w składzie grupy wojsk dowodzonych przez płk. Kazimierza Rumszę wzięła udział w walkach z bolszewikami zimą 1918/1919 r.

W czerwcu 1919 r. doszło do porozumienia między polskimi i litewskimi organizacjami politycznymi, co doprowadziło do zgody płk Waleriana Czumy na formowanie Oddzielnego Batalionu Litewskiego im. Witolda Wielkiego pod dowództwem kpt. Petrasa Linkevičiusa. Oddział ten - wspólnie z wojskami polskimi - uczestniczyły w walkach z bolszewikami oraz osłaniał Kolej Transsyberyjską jesienią 1919 r. Wtedy to żołnierze polscy i litewscy walczyli wspólnie przeciwko śmiertelnemu wrogowi, który zagrażał niepodległości Polski i Litwy.

Koniec wspólnych walk nastąpił zimą 1919/1920 r., gdy Armia Czerwona pokonała siły rosyjskie admirała Kołczaka na Syberii. Batalion litewski, który osłaniał linię kolejową 150 km na południe od Nowonikołajewska (linia Nowonikołajewsk-Barnauł) i znajdował się w ciężkim położeniu, pod wpływem agitacji bolszewickiej zbuntował się przeciwko swoim oficerom. Część oficerów została zamordowana, a część uciekła. Niewielka grupa żołnierzy litewskich wstąpiła do Armii Czerwonej, jednak większość odmówiła dalszej służby i różnymi drogami przedostała się na Litwę.

Zapraszamy na interesujący wykład online dra Jana Wiśniewskiego, koordynatora Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w Toruniu.







facebook